23 Eylül 2020 Son güncelleme saati 03:30 GMT چهارشنبه 02 مهر 1399
10 Eylül 2020 19:51
FHA özel raporu Gacar döneminde İngiltere’nin 10 sömürücü uygulaması – 8
FHA – Fars Haber Ajansı İran’da İngiliz sömürüsü ile milli mücadele günü dolayısıyla İngilizlerin Gacarlar döneminde İran’da 10 sömürücü uygulamasına ışık tutuyor.

FHA – Darsey imtiyazı (Petrol arama çıkarma)

Gacar kralı Muzaffereddin 1901 yılında İran’da petrol arama ve çıkarma imtiyazını Dersey’e verdi. Dersey petrol firması yedi süren çalışmanın sonunda 1908 yılında Mescid Süleyman bölgesinde petrol buldu.

Yapılan anlaşmaya göre kuzeyde yer alan Gilan, Mazandaran, Gorgan, Horasan ve Azerbaycan eyaletlerinin dışında İran genelinde petrol çıkarma ve satma imtiyazı 60 yıllığına Darsey’e verildi. Yine bu anlaşmaya göre Darsey iki yıl içinde bu imtiyazdan yararlanmak üzere bir veya bir kaç firma kurmak ve her yıl 20 bin lira nakit para ve aynı miktara tekabül eden kurulan firmanın hissesini ve net kazancından da yüzde 16 İran devletine ödemeyi kabul etti.

Ancak ilginçtir ki bu kadar naçizane pay bile daha sonraki yıllarda İran’a ödenmedi ve iş, anlaşmanın Pehlevi kralı Rıza Han tarafından fesh edilmesi ve Lahey adalet divanında dava açılmasına kadar ilerledi; fakat sonunda Rıza Han 1933 yılında Darsey anlaşmasından daha berbat bir anlaşmanın altına girdi.