23 Eylül 2020 Son güncelleme saati 02:50 GMT چهارشنبه 02 مهر 1399
11 Eylül 2020 16:53
FHA özel raporu Gacar döneminde İngiltere’nin 10 sömürücü uygulaması – 10
FHA – Fars Haber Ajansı İran’da İngiliz sömürüsü ile milli mücadele günü dolayısıyla İngilizlerin Gacarlar döneminde İran’da 10 sömürücü uygulamasına ışık tutuyor.

FHA – 1919 anlaşması

Bu anlaşma 9 Ağustos 1919’da İran’ın dönem Başbakanı Vusukuddole ve İngiliz Büyükelçi Kaks arasında imzalandı ve gizli tutuldu.

Altı maddeden oluşan bu anlaşma İngilizlerin İran’daki tüm çıkarlarını güvence altına alıyordu. Anlaşmaya göre İran’ın iki önemli devlet erkanı, yani ordu ve maliye İngiliz müsteşarların gözetimi altına giriyordu. Yine bu anlaşmada İran’da karayolu ve demiryolu inşaat imtiyazı da İngilizlere verildi. Bu imtiyazların karşılığında İngiltere devleti İran devletine kredi vermeyi ve birinci dünya muharebesinde İran’a verdiği hasarları telafi etmeyi ve yeni demiryolları inşa ederek gümrük tarifelerini gözden geçirmeyi kabul etti.

İngiltere devletinin İran’ın siyasi yapısına açık müdahale niteliği taşıyan bu anlaşma İran’ın askeri ve mali bağımsızlığını yok ediyordu ve bu yüzden din adamları, halk kitleleri, basın ve yazarların tepkisi ile karşılaştı ve doğal olarak her zamanki ki başta Amerika olmak üzere diğer ecnebi devletler İngilizlerin bu çok yönlü sultasına muhalefet etti.

Sonunda kamuoyunun baskıları sonucu Vusukuddole hükümeti istifa etti ve milli şura meclisi de anlaşmayı kınayarak onaylanmaz bir anlaşma ilan etti.